7 Ekim 2026 · 1 dk okuma
Endometriozis ve ruh sağlığı
Endometriozis ruh sağlığını etkileyebilir. Kronik ağrı, plan yapamamak, gebelik kaygısı ve yıllarca ciddiye alınmama deneyimi duygusal olarak yorucudur. ESHRE kılavuzu hastalığın yaşam kalitesi, iş ve okul, cinsel yaşam, ilişkiler ve ruhsal iyilik hali üzerindeki etkisini açıkça kabul eder ve psikolojik desteğin düşünülmesini önerir. Zorlandığınızı hissetmeniz bir zayıflık değil, anlaşılır bir tepkidir.
Neler zorlayabilir?
- Ağrının öngörülemezliği ve günlük planları bozması.
- Şikayetlerin “normal” diye geçiştirilmesi ve inanılmama hissi.
- Gebelik ve gelecek konusundaki belirsizlik.
- İlişkilerde ve cinsel yaşamda yaşanan zorluklar.
- Yorgunluk.
Kılavuzlar ne diyor?
- ESHRE, tanısı konmuş kişilerde, özellikle derin ve yumurtalık endometriozisinde, izlem ve psikolojik desteğin düşünülmesini önerir.
- ESHRE ayrıca hekimlerin yaşam kalitesi ve ruhsal iyilik haline yönelik ilaç dışı stratejileri konuşmasını önerir. Bununla birlikte, belirli bir yöntemin (psikolojik müdahale, egzersiz, akupunktur vb.) ağrıyı azalttığı konusunda tek tek öneri yapılamayacağını, çünkü yarar ve zararların net olmadığını da belirtir.
- Dünya Endometriozis Derneği uzlaşı metni, birçok kişinin “birisiyle konuşmak”, bilişsel davranışçı terapi ve egzersizi yararlı bulduğunu bildirdiğini, ancak bu yöntemlerin iyi tasarlanmış çalışmalarla sınanmadığını belirtir.
Neler yardımcı olabilir?
Kanıt sınırlıdır, ama pratik adımlar zarar vermez ve birçok kişiye iyi gelir:
- Hekiminize ruhsal durumunuzu da anlatmak.
- Bir ruh sağlığı uzmanından destek istemek.
- Aynı deneyimi yaşayan kişilerle destek gruplarında buluşmak.
- Kendinize gerçekçi hedefler ve dinlenme payı vermek.
Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeden 112’yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
Genel tedavi seçenekleri için tedavi sayfasına, randevuya hazırlanmak için hazırlık rehberine bakın.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- ESHRE Endometriosis Guideline 2022 · European Society of Human Reproduction and Embryology, 2022
- Endometriosis: diagnosis and management (NG73) · NICE, 2017
- Endometriosis (fact sheet) · Dünya Sağlık Örgütü (WHO)