Gençlerde ve ergenlerde endometriozis

Endometriozis yalnızca yetişkinlerin hastalığı değildir; ergenlikte de görülebilir. Ergenlerde şiddetli adet ağrısı çok yaygındır, bu yüzden hastalık sıklıkla gözden kaçar. ESHRE 2022 kılavuzuna göre belirtileri ergenlikte başlayanlarda tanı 12 yılı aşan bir gecikmeyle konabilir. Okul ve gündelik yaşamı aksatan bir ağrı, yaştan bağımsız olarak ciddiye alınmalıdır.

Ergenlerde ne kadar görülüyor?

Genel ergen nüfusundaki gerçek sıklık bilinmiyor. Kronik pelvik ağrısı olan ergenlerde endometriozis sıklığı çalışmalara göre %25 ile %73 arasında bildirilmiş. Bu rakamlar zaten ağrı nedeniyle incelenen kişilere aittir; genel gençlere uygulanamaz. Laparoskopi yapılan ergenleri inceleyen bir derlemede (880 kişi) endometriozis saptama oranı %62’dir; bu da yine ağrı nedeniyle ameliyat edilen seçilmiş bir gruptur.

Neden tanı daha geç konuyor?

• Ergenlerde adet ağrısı sık olduğu için şikayet normalleşiyor.
• Sağlık çalışanlarında ve aile bireylerinde ergenlerde endometriozis farkındalığı düşük; ESHRE bunu açıkça belirtiyor.
• ESHRE kılavuzunda aktarılan 4334 kişilik bir çalışmada, belirtileri ergenlikte başlayanlar yetişkinlikte başlayanlara göre üç kat uzun beklemiş; ciddiye alınmadıklarını ve “bir sorun yok” dendiğini daha sık bildirmiş.

Aileler ve gençler ne yapabilir?

• Okula gidememe, spor ve sosyal etkinliklerden uzak kalma gibi ağrının günlük hayata etkisini not edin.
• Ağrı kesiciler yetmiyorsa bir hekime başvurun. ESHRE, ergenlerde hekimin dikkatli bir öykü almasını ve muayenenin kabul edilebilirliğinin gençle konuşulmasını önerir.
• Yanıt “büyüyünce geçer” ile sınırlı kalıyor ve şikayet sürüyorsa ikinci görüş istemekten çekinmeyin.

Belirtilerin tam listesi için belirtiler sayfasına, ağrının ne zaman normal sayılmaması gerektiği için adet ağrısı yazımıza bakın.